1.9.21

շատ երևանյան

հէյ

լավ կքնես, քանի որ երկար օրա լինելու....

այո, երկար, խառը, իրադարձաշատ ու անհոսանք կենտրոնի օր էր։ ու ուսանողական տարինրից մնացած սովորությունս եկավ ինձ օգնելու՝ միայնակ թափառել երևանով, նայել անցորդներին, մեքենաներին ու պատկերացնել, թե դրանք հրեշներ են, կամ մամոնտներ, կամ...արդեն «վերացած» դինոզավրներ։ ու էլի՝ ինչպես նախկինում, վերջնակետը Սարյանի այգու նստարաններից մեկն էր։ 

երկար կանաչ զգեստով մի աղջիկ նստում է կողքիս ու ես, քանի որ նյարդային պահերին հաճախ եմ մոռանում ականջակալները դնելուց հետո երաժշտություն միացնել, լսում եմ, որ հեռախոսով է խոսում՝ 

-էստեղ մի աղջիկ կա, կնստեմ կողքին, մինչև գաս։ էդքան էլ վատ չեմ, ուղղակի մենակ չեմ կարող մնալ, էս աղջկա մոտ կնստեմ ու կսպասեմ քեզ։ 

ես էլ էի սպասում ու դեմ չէի մեկի հետ զրուցել էդ ընթացքում։ 

-լավ չե՞ք զգում։ 

կանաչ զգեստով աղջիկը ժպտում է ու ասում՝ ես միքիչ խմած եմ ուղղակի... հրաշալի, էլի մարդիկ կան, որ չորեքշաբթի երեկոյան հարբում են ու սպասում մեկին Սարյանի այգում։ 

-դզեեց  հրաշալի... լավ առիթ կա՞ր...

ծանոթանում ենք, աղջիկը, որ մոտ երեք րոպեում թվարկեց խմիչքների անունները, որ իրեն հասցրել էին այգու նստարանի մոտ, խոսում է քաղաքի ամենահայտնի արձանների քանդակագործներից, առաջարկում է նկարել ինձ, քանի որ ես շատ էլ սիրուն էի ու նույնիսկ ասում, որ կարող է ինձ քանդակել: ես, իհարկե, մերժում եմ. երբեք էլ չեմ ուզել քանդակս ունենալ։ 

-ծխելու բան կա՞ մոտդ,  ես սովորաբար չեմ ծխում, բայց հիմա մի տեսակ ուզում եմ։
-չէ, բայց եթե սպասես, հիմա կգա մեկը, ում մոտ կա ծխելիք....

մեզ է մոտենում անկանոն քայլող մի ծերուկ, որ առաջին հայացքից իմ այդ օրվա երկրորդ հարբած անծանոթը պետք  է լիներ։ ոչ, ծերունին հարբած չէր.

-աղջիկներ ջան, ես բանաստեղծ եմ, սյունեցի եմ, ես ձեզ մի քանի անեկդոտ պատմեմ, դուք ինձ հինգ հարյուր դրամ տվեք, տաքսի վերցնեմ ու տուն գնամ։ 

պապի հումորը էդքան էլ հրապարակելու չէ... հումոր չէր, այլ՝ չափածո, անիմաստ հանգերով մի քանի տող, թե չէ դու ի՞նչ մտածեցիր։ ես դրամապանակս փնտրում եմ քառատողի արդեն կեսից ու չեմ էլ լսում, թե «դյուրին» բառին ինչ հանգ էր գտել սյունեցի  անծանոթը։ պապը վերցրեց մանրադրամը, պահեց լույսին ու ասաց՝ հա, հինգ հարյուր է ու գնաց։ ետևից դրամատիկ կանչեցի՝ ես էլ եմ Սյունեցի։ շրջվեց թե՝ հա՞, շատ լավա։ 


պապը գնաց, Անիին (անունը պայմանական), որ կարծում էր, թե բոլոր լիլիթները խուճուճ են, տուն տարավ իր մոտ ընկերներից մեկը՝ Նարեկը, ու դա ինձ հիշեցրեց ծանոթ մի պատմություն ուրիշ Անիի ու Նարեկի մասին, ու ես մնացի այգում՝ շատ երևանյան, չափազանց այլ ու ֆիլմագրքային, հիշեցի Անիի բառերը՝ ինչ հետաքրքիր կյանք ունես դու...

տենց բաներ 

հոգ տար քո մասին

27.8.21

գծից այն կողմ

հեյ

իմ՝ գրված ու չգրված կանոններին դեմ գնալու ամեն քայլին ու բողոքին, թե ինչու պետք է հաշիվ տամ բոլորին իմ արարքների համար, թե ինչու պետք է հաշվի առնեմ շրջապատի մարդկանց կարծիքը, հետևում էր տատիս հետևյալ խոսքերը՝ «մարդը հասարակական էակ է․․․»։ 

հա, տատ ջան, համաձայն եմ քեզ հետ լիովին։ ես հասարակական էակ եմ, ինքս ինձ համարում եմ պատասխանատու ու ակտիվ քաղաքացի, չեմ արհամարհում շրջապատս ու ինձ համար մեկ չէ շրջակա աշխարհը։ բայց (բայց֊ից առաջ ասված ամեն բառ զրո է) ինչ֊որ տեղ, հասարակության էդ լաբիրինթում, սկսվում է իմ տարածքը, մի քանի սանտիմետր քառակուսի, եթե ուզեք, կարևորը, որ՝ իմը։ 

անձի զարգացման, կայացման ու կայունացման կարևոր հանգամանքներից մեկը ազատությունն է՝ մտքի, խղճի, որոշումների, ընտրութունների։ ու հասարակությունը, որքան էլ որ ունենա նորմեր ու օրենքներ, որոնք էս պահին չեմ առանձանցնի, չեմ բնորոշի, պարտավոր է, պարզապես պետք է թույլ տա անհատին՝ իր համար ընտրել՝ որ որշումներն ու կանոններն են իր կյանքի համար ընդունելի ու հարմար։ անհատը, երբ չի վնասում շրջապատին, չի հատում դիմացինի ազատության գիծը, ունի առաջին շնչի հետ ձեռք բերված իրավունք՝ որոշելու իր ապրելակերպն ու կյանքի ընթացքը։ 

«մարդը հասարակական էակ է․․․», շատ լավ տատ ջան, ես անչափ շնորհակալ եմ հասարակությանը, իմ շրջապատի սրտացավ մարդկանց խորհուրդների ու կարծիքների համար, քանի որ առանց դրանց հաճախ եմ մութ ու անեզր տարածության մեջ հայտնվում, հաճախ եմ նայում շուրջս ու չեմ տեսնում ոչինչ, կողքից նայող աչքերը ավելի լավ են նկարագրում ինձ ու իմ իրավիճակը, բայց ավելի շնորհակալ եմ ու գնահատում եմ նրանց, ովքեր կարծիքներն ու խորհուրդները տարբերում են պարտադրանքից, ովքեր գիտեն իմ ազատության սահմանը ու ներս չեն մտնում այդ սահմանից։ 

հիմա պարզապես կողքից նայող աչք ու մի տեսակ խորհուրդ՝ մի հատեք դիմացինի ազատության գիծը։ ուղղակի չի կարելի։ 


20.8.21

տար֊բեր֊վելու արվեստից

հեյ

մի հաճոյախոսություն ունենք, որ երևի բոլորդ էլ լսել եք ամենաանկեղծ, հարբած կամ գիտակից պահերին՝ քո նմանը չկա։ դե հա, լռելյայն բոլորս էլ տարբեր եք, եզակի ենք մեր տեսակի մեջ։ իհարկե, հիմքը, կաղապարը նույն է՝ մարդ ենք, սափիենս ու մանավանդ հոմո (երբեմն)։ բայց էս ամենի մեջ, ինչպես միշտ, չնայած հարմարվողականությանը, որ ամենակարևոր հատկանիշներից մեկը եղավ մեր գոյության ու գոյատևելու հիմքում, մենք փոփոխության ենք ձգտում, մենք տարբերվելու հակում ունենք, մենք ուզում ենք ուրիշ լինել, կամ ուրիշը լինել։ 

ու հիմա հարց է առաջանում՝ լինե՞լ, թե՞ չլինել․․․․ուրիշ։ 

լսել եք չէ՞, որ մարդիկ հիմնականում խուսափում են կարմիր մեքենա գնելուց, քանի որ շատ ավելի հեշտ է տարբերակել կարմիրը, քան օրինակ մոխրագույնը կամ սևը։ 

լսել եք նաև, որ օրինակ «սպիտակ ագռավներին» չեն սիրում, կամ երբ ինչ֊որ մեկը խմբից դուրս է մնում, տուժում է ինչ֊որ իրավիճակում, ասում ենք՝ մեջների շեկն էր։ 

ուրեմն ինչու՞ ենք տարբերվել ձգտում։ չձանձրանալու/չձանձրացնելու համա՞ր։

ես երբեք բաց չեմ թողնում անցորդներին նայելու առիթը։ երևանը շատ ավելի հետաքրքիր է դարձել վերջերս այդ առումով։ նոր դեմքեր կան, նոր գույներ կան, նոր ոճեր են քայլում, նոր հագուստներ․․․սպորտային կոշիկներ ու կտորից պայուսակներ։ երբ դեռ առաջին կուրսում էինք՝ մոտ ութ տարի առաջ, երևանի անցորդների գույնը սևն էր, մոխրագույնը։ հիմա ավելի շատ կարմրահերներ կան։ ու կապտահերներ էլ (:

իսկ գույներից զատ մենք տարբերվում ենք, մենք ձգտում ենք ուրիշը լինել, քանի որ այդ ուրիշ տեսակի մեջ մենք գտնում ենք նրանց, որ գնահատում են էդ ուրիշը։ այստեղ գտնում ենք ընկերներ, թիմ կամ հենց նրան․․․ դառնում ենք ավելի ստեղծագործ, չենք վախենում փորձել, փորձարկել, թեկուզ հենց մազերի գույնը։ որոշում ենք ներկել մեր սենյակի գույները երբևէ չտեսնված մի գույնով, թեքվում ենք մեյնսթրիմից, չենք նայում այն սերիալը, որը բոլորին է դուր գալիս (չգիտեմ՝ ինչքանով է դա էական տարբերվելու համար, բայց կան մարդիկ, որ հենց ինչ֊որ բան չանելով են տարբերվում), հոբիներ ենք գտնում, արդեն մոռացված երգեր ենք լսում, կարդում ենք ինչ֊որ փախած հեղինակի գրքեր ու ճամփորդում ենք էն երկրներով, որ ոչ բոլոր զբոսաշրջիկներին են կանչում․․․

մեր ամեն՝ տարբերվելու ձգտող քայլը բնորոշում է մեզ ու մեր տեսակը։ մենք, այնուամենայնիվ, էդ ճանապարհին փոխվում ենք ու աճում, զարգանում ենք մեր որոշած ուղղով։ ինչևէ, տեղում չենք մնում, ինչը ամենակարևորն է։ փոփոխությունների էս դարում, որտեղ թե քիչ էլ մնա, արևը արևելքում մայր կմտնի, նույնը մնալը ոչ թե ձանձրալի, այլ պարզապես անընդունելի է։ ամեն վաղը երեկվանից երկու անգամ տարբեր պետք է լինի, իսկ դրա համար անընդհատ փոխվել, զարգանալ է պետք։ 

իսկ եթե նկատվել չեք ուզում, իսկ եթե ուզում եք մոխրագույն մեքենա լինել, ինչը երբեք վատ չի, քանի որ ձեր ընտրությունն է, հիշեք, որ ձեր տեսակին հավատարիմ մնալը ավելի անկեղծ է ձեր անձի հանդեպ։ 

օրվա վերջում գլխավորը ազատությունն է՝ մեր կյանքի, որոշումների, նմանվելու ու տարբերվելու մեջ։ 

հոգ տար քո մասին





14.8.21

չփոխ(վ)ել

հեյ

ամեն անգամ, երբ ինչ֊որ թեմա սկսումա կրծել ուղեղս ու ես որոշում եմ գալ, քեզ պատմել, գրառումը դառնումա ինչ֊որ դասի նման մի բան։ ետ եմ նայում/կարդում/հիշում ու հասկանում եմ, որ ես անընդհատ ինչ֊որ խորհուրդներ եմ տալիս։ տպավորությունա, թե ես ուզում եմ քեզ ապրել սովորեցնել։ ու հա, պետք է խոստովանեմ, որ դա ինձ ընդհանրապես դուր չի գալիս։ 

նույնիսկ հոգնում եմ գիտե՞ս։

էսօր տաքսու վարորդը ճանապարհի կեսից խնդրեց ասաց, որ անջատեմ պատվերը․ երևի մի քանի հարյուր դրամ ավել ունենալու համար էր։ հետո առանց պատասխան լսելու ասաց․ «հեսա մի հատ սիգարետ վերցնեմ, գամ» ու իջավ։ էդ առած սիգարետի տուփը բացելուց հետո էլ թղթերը պատուհանից գցեց ու (իբր ոչ մի բան չէր եղել)  շարունակեց ճանապարհը։ 

ես ամբողջ ընթացքում ոչ մի բառ չխոսեցի։ բացառությամբ, երբ ուզում էր, որ պատվերն անջատեմ, ասացի, որ ես չեմ պատվիրել մեքենան։ այդքանը։ 

եթե այլ օր լիներ, հաստատ կասեի՝ չէ, կներեք, շտապում եմ, իսկ դուք հենց հիմա աշխատանքի մեջ եք։ միևնույն է՝ չեք ծխելու մեքենայի մեջ, իսկ իմ տունը մոտ է։ երեք րոպեից կարող եք գնել այդ ծխախոտը։ կամ՝ մի գցեք թղթերը պատուհանից դուրս, խնդրում եմ։ 

իսկ էս անգամ ես էնքան լուռ էի, ինչքան էդ պահին պատուհանից նետվող թղթերը։ ես զգում եմ, որ հոգնել եմ սովորեցնելուց։ ես հոգնել եմ պահանջելուց, որ մարդիկ ուղղվեն, միքիչ ավելի քիչ վնասեն էս քաղաքը, երկիրը, մոլորակը, իրենց, մեզ, շրջապատը․․․ 

նույն կերպ էլ չեմ ուղղում NFC-ին վայֆայ ասող վաճառողներին կամ մատուցողներին, մի ժամանակ նույնսիկ շնորհակալություն էի հայտնում, երբ հաջորդ անգամ ուղղած էին լինում իրենց․․․

հազար ու  մի օրինակ կա էս պահին մտքիս, որ խնդրում֊պահանջում էի մարդկանց այլ կերպ վարվել, բայց քեզ չեմ տանջելու։ ու ոչ մեկին չեմ տանջելու։

 ամենքս ենք մեր կյանքի պատասխանատուն։ մեր անցյալի, ներկայի ու առավել ևս ապագայի տերերը մենք ենք։ եթե մտածում ենք, որ հանգամանքներն են մեզ ինչ֊որ բաներ ստիպել, պետք է հիասթափեցնեմ, քանի որ հանգամանքների ղեկն էլ է մեր ձեռքերում։ թող ամեն մարդ ինքը որոշի՝ գցու՞մ է թուղթը գետնին,  անորակ երաժշտությու՞ն է լսում, անիմաստ ֆիլմե՞ր է նայում։ ես թուղթը հատակից հետո կվերցնեմ, որովհետև դա արդեն բնության պահպանության ու իմ բակի մաքրության խնդիրն է։ ինձանից լավ երգեր չսպասեք․․․․

հոգ տար քո մասին


12.8.21

փոքր֊ինչ հուզական

հեյ

գիշերները մենք գտնում ենք մեր դեմքերը իսկական․․․ ասվումա Հախվերդյանի երգերից մեկում․․․ երբ շունն ու լուսինը հանդիպում են, երբ շները սկսում են հիշել իրենց նախկին սերերն ու պարտքերը, սկսում են անպատասխան հաչել, երբ արևը թեքվումա երկրագնդի հակառակ կողմ, երբ փողոցները դատարկ են ու երբ դու քո սիրած քաղաքից հեռու ես ու չես էլ հասցրել կարոտել, մտքերը գալիս են ընկերակցելու․ խառը, անիմաստ, հեռու, անցյալից մտքերը․․․ դու սկսում ես կենտրոնանալ պահը զգալու, հիշելու, կարևորելու վրա, քանի որ վախենում ես մոռանալ մի օր, վախենում ես բավականաչափ չգնահատել, կամ պարզապես վախենում ես․․․

վախը մեկնաբանվում է որպես հույզ, որը ինչ֊որ սպառնալիքի կամ վտանգի արդյունք է։ օկ, հասկացանք։ փոքր ժամանակ վախենում էի մթությունից, քանի որ համոզված էի, որ էդ մութ սենյակում, որը հիմնականում մեր առանձնատան երկրորդ հարկի գրեթե չօգտագործվող պահոցն էր, ինչ֊որ հրեշ կա, որ պարզապես չի ուզում, որ իրեն անհանգստացնեն։ ու ես մտածում էի, որ երբ դուռը բացեմ, առնվազն կուտի ինձ։ հետաքրքիրն այն է, որ ես երբեք չեմ մտածել, որ իմ մահճակալի տակ հրեշ կա։ ու երբեք չեմ վախեցել ոտքս մահճակալից ներև կախած պառկել։ ես նույնիսկ երազում էի, որ մեկը լիներ, զրուցեր հետս միքիչ։ հաստատ խելացիի մեկը պիտի լիներ, քանի որ մենակ էր ու երկար մտածելու ժամանակ ուներ։ կամ ով գիտի՝ քանի մահճակալների տակ էր ապրել ու ինչ պատմություններ կունենար պատմելու։ մի խոսքով՝ հրեշը չկար։ 

տարիների ու փոփոխվելու հետ մեկտեղ փոփոխվում են մեր վախերը։ մի օր ունենում ես հանկարծ ու միասնական քննությունից կտրվելու վախ, մյուս օրը՝ հանկարծ ու դիպլոմայինի պաշտպանության օրը ձայնը կտրվելու վախ, մի օր՝ թռիչքից ուշանալու ու մի օր՝ աշխատանք չգտնելու կամ ինչ֊որ աշխատանքային առաջադրանք ձախողելու վախ։ 

վախենում ես, որ քո երազանքների տունը չես ունենա, քո պատկերացրած ծնողը չես դառնա․․․․ կամ վախենում ես, որ չես էլ պատկերացնում․․․ մի խոսքով․․․ 

էս ամեն ինչից վեր կորստի վախնա։ ու էդ վախը գալիսա հենց էն պահին, երբ ամենաշատն ես գնահատում ունեցածդ։ ինչքան կարևոր ու թանկ, էնքան վախը մեծ, էնքան՝ դու թույլ։ դու ցրում ես բոլոր վախային հույզերդ, դու համոզում ես քեզ, որ ամեն դեպքում կյանքը զանազան անակնկալներ ունի քեզ համար պատրաստած՝ վատ էլ, լավ էլ ու դու չպիտի դրանցից խորշես․ մեկա՝ իմաստ չունի։ պետք ա բոլոր նորություններին պատրաստ լինես ու նախապատրաստված լինես։ լավ, համոզեցինք ինքներս մեզ։ բայց համոզվեցի՞նք․․․չէ, վախը կա, վախը ավելի ուժեղա, ավելի տարածականա, ավելի ծակողա ու ավելի ճնշող։ 

որ մտքերս միքիչ ավելի դասավորված լիենին դարակներում, կզգայի նաև, թե որ դարակում են վախի մասին մտքերը։ կկողպեի դարակն ու բանալին կդնեի չօգտագործվող մտքերի պահարանի մոռացված իրերի դարակում։ մտքերս խառն են, թափթփված ու վախի դարակն էլ բաց եմ թողել։ 

ուրեմն պիտի վախո՞վ ապրել։ այո։ հենց էդտեղից սկսում ես գնահատել, հենց էդ պահից սկսում ես կարևորել։ հենց վախենալու պահին, որ քննությանը պատրաստ չես լինի, ավելի լավ ես պարապում, դիպլոմայինի պաշտպանության նախորդ օրը չես մրսում, տաք թեյ ես խմում, օդանավակայան գնում ես մի քանի ժամ շուտ, իսկ մութ սենյակ մտնելուց առաջ ինքդ քեզ ասում ես, որ էնտեղ ոչ մի հրեշ էլ չկա։ 

գիտեմ, որ կան նաև անհաղթահարելի վախեր, գիտեմ, որ ավելի լուրջ հարցեր կան, քան դիպլոմայինն ու թռիչքը։ բայց գիտեմ նաև, որ դու ավելի ուժեղ ես, հազար անգամ ավելի ուժեղ ես, քան քո վախերը։ գիտեմ, որ երեք անգամ խորը շունչ քաշելը ամենալավ ու ամենաճիշտ հաղթահարումն է ցանկացած իրավիճակից։ պարզապես պետք է վստահես ինքդ քեզ, որ ամեն անգամ արտաշնչելիս մի փոքր վախ ես արտաշնչում դուրս ու ներշնչում ես ամեն անգամ մի քիչ ավելի քաջություն։ 

ուրեմն նստիր վախերիդ առաջ, հաշվի նստիր վախերիդ հետ, որովհետև նրանք են քեզ ասում, հասկացնում, թե ինչն ես գնահատում ամենաշատը, թե ով է ամենակարևորը քո կյանքում, ում գնալուց ես ամենաշատը վախենալու ու ով ես ուզում, որ միշտ կողքիդ լինի։ ով ես ուզում, որ ասի՝ մի վախեցիր, քանի որ կողքիդ եմ։ 

հոգ տար քո մասին

9.8.21

իսկ հետո՞

հեյ

ուրեմն ինչի մասին էլ, որ ցանկանայի էսօր գրել, չէի կարողանալու զսպել ինձ ու չասել, որ յէյ, վերջապես արձակուրդը սկսվեց ու, լինելով առաջին օրով, բավականին խոստումնալիցա երևում, պետք է որ նախորդ բլոգի խոստացված վերագործարկումը ստացվի։ ու հիմա, նայելով Դիլիջանի հրաշք բնությանը, մի պահ can't help but wonder (doing a bit Carrie Bradshaw here) ո՞նց են ծառերը էսքան հերթով ու կանոնակարգված, համաչափ աճում։ նախանձել կարելիա նույնիսկ։ ու որոշում եմ, որ միգուցե ճիշտ կվարվենք, եթե նրանցից օրինակ վերցնենք մեր կյանքն ապրելիս, մեր օրը սկսելիս, մեր առօրյան կազմակերպելիս։ հաճախ, իհարկե, ուզում ենք ամեն ինչ թողնել ինքնահոսի՝ ինչ կլինի՝ կլինի։ հաճախ էդպես ավելի հեշտ է, չկա պատասխանատվություն, բայց ո՞վ է ասել, որ հեշտը երբևէ ճիշտ ուղին է։ 

հիմա խոսենք կանոնակարգելու ու ամեն ինչ հերթով անելու մասին։ մենք՝ հայերս, հերթեր չենք սիրում, դրանց սովոր չենք։ հաստատ եղել եք օդանավակայաններում, ու նկատել, որ դեպի Երևան չվերթի gate-ը (հայերե՞ն) գտնելը միշտ չափազանց հեշտ է լինում․ դե մարդիկ իրար գլխի հավաքված են, չկա հերթ․ հայեր են, գնացինք։ կամ խանութներում, հանրախանութներում՝ իմը մի հատ փոքր բանա անցկացնեմ, գնամ էլի կասի նա ու առանց պատասխանին սպասելու՝ վրայովդ կանցնի ՝ հերթը խախտելու։

ինչևէ, կյանքը, փորձը ու հանրային հեռուստաընկերությունը :) ցույց է տալիս, որ հերթը, ավելի պարզ ու գծային է դարձնում մեր կյանքը։ 

իսկ ո՞նց եմ ես պատկերացնում օրվա իմ հերթը, անելիքների գիծը․

օրը պետք է սկսել վերևից՝ մտքերից։ պետք է առնվազն երեք րոպե տրամադրել մտածելուն։ մեկ րոպե երեկվա արած֊չարածի, ապրած֊մոռացածի, տեսած֊բաց թողածի մասին և երկու րոպե սպասվելիք օրվա մասին։ ի՞նչ ես ուզում անել, որքա՞նը կհասցնես, ո՞րն է ավելի առաջնային, ո՞րը կարող ես հետաձգել։ 

հետո չենք մոռանում ջրի մասին։ մեծ պապս կասեր՝ stay hydrated: դրան հետևում է մեր մարմնի ու հոգու մասին մտածելը՝ սպորտ, յոգա, մեդիտացիա․․․մմմ․․սառը լոգա՞նք (ուղղակի պիտի մի պահ գլուխ գովայի, թե՞ չէ)։

մեր եսի մասին հոգ տանելուց հետո հավաքում ենք մեր շրջապատը, մեր սենյակը՝ clean your room , կամ ինչպես Փոքրիկ Իշխանն էր ասում՝ ամեն առավոտ, երբ արթնանաս, պետք է հոգ տանես քո մոլորակի մասին։ միգուցե քեզ համար քո մոլորակը հենց քո սենյակն է, մյուսի համար՝ մի ամբողջ բնակարան, մյուսի համար՝ հենց ինքն է՝ իր մտքերը․․․ գտեք այդ մի քանի րոպեն ձեր մոլորակը կարգի բերելու համար։ 

իսկ հետո ձեր օրը ձերն է, ինչպես ձեր կյանքն է ձերը, ինչպես ձեր ազատությունն է ձերը։ տրամադրեք ժամանակ նրանց, ում արժանի եք համարում։ գրեք, հանդիպեք նրանց ում կարոտում եք, կարդացեք նորություններ, սովորեք, զարգացեք, խմեք ու պարեք․․․․ երևի էս պահին տեսարանն է ստիպում, որ ասեմ, բայց կյանքը էնքան սիրուն բանա․․․արժի ապրել․․․կանոնակարգված։

տենց բաներ․․․ 




4.8.21

կարևոր կոճակի մասին

հեյ

էսօր էս շաբաթ գործը միքիչ ավելի բարդա, խառնա, շատա ու մի տեսակ շատ եմ բողոքում։ եթե հանդիպել եք ինձ ու հարցրել՝ ոնցա՞ գործը, ես հաստատ պատասխանել եմ՝ շատ։ իրականում, եթե անկեղծ, շատ գործը ավելի նախընտրելիա, քան պարապությունն ու ձանձրույթը, բայց մեկ էլ ու․․․․ չես հերիքում։ այ հենց էդ չհերիքելու մասին եմ ուզում պատմել ձեզ, քանի որ (իմ կարծիքով) գտել եմ լուծումը։ 

Zoiper-ը էսօր կախել էր, իսկ ես հոգնած էի․ մմմ․․․ ես էլ էի կախել։ ամեն անգամ, հենց պետք էր գալիս, չէր աշխատում, գնում, այլ տարբերակ էի ընտրում զանգ անելու ու արհամարհում էի, որ ախր չէ, մեկա Zoiper-ը չի աշխատում։ եկավ մի պահ, որ այլ տարբերակ չկա, ինձ հենց հիմա պետքա զանգել։ բզբզացի, նյարդայնացա, խառնվեցի իրար, բողոքեցի ու որոշեցի զուտ վերագործարկել (restart) համակարգիչը։ ու միքիչ հետո ես՝ աշխարհի բոլոր խնդիրների լուծումը restart-նա։ 

հիմա նայենք՝ Աստվածաշնչին հավատացողները կհամաձայնե՞ն, որ ամենամեծ ու կարևոր վերագործարկումը 40-օրյա ջրհեղեղն էր։ ստեղծված աշխարհը արդեն չափազանց շատ խնդիրներ ուներ գոյատևելու համար ու պետք էր սկսել նորից։ 

կամ թե, որ մեր ուղեղը ամեն օր մեզ ասումա՝ գնա քնելու, որը մեր օրգանիզմի վերագործարկման լավագույն ձևնա, ինչքան էլ արհամարհենք ու աչքաթող անենք։ շիրակին՝ շաբաթ-կիրակին, ամբողջ շաբաթվանից թարմանալու ու վերականգնվելու կոճակներն են ու․․․․շարունակ։ 

իսկ երբա՞ կյանքից վերագործարկվելու ժամանակը, որտեղա՞ կոճակը, կա՞ն թարմացումներ վերագործարկման ժամանակ, թե՞ էլի նույն, դանդաղ աշխատող համակարգն ենք լինելու նորից։ մենք ամեն երկուշաբթի, ամեն ամսվա 1-ին, ամեն նոր տարի նոր կյանք ենք սկսում՝ այսինքն վերագործարկվում ենք թարմացումներով։ դեե․․․առնվազն խոստանում ենք, որ օրինակ՝ թողնելու ենք ծխելը, սկսելու ենք նոր լեզու սովորել, ամեն օր մարզվել, կանոնակարգել մեր քնի և սնվելու ռեժիմը։ մենք ամեն օր որոշում ենք վերագործարկվել, բայց չենք գտել դեռ էդ կոճակը։ երևի ձախ ուսի վրա մի տեղա։ կամ երևի ճիշտ չենք սեղմում, պետքա երկար սեղմած պահել․․․․ 

ես ասում եմ, որ ցանկացած թարմացումներ կյանք բերելու ամենակարևոր լարերն են՝ ցանկությունը, ապագան հենց էդ թարմացումով պատկերացնելու կարողությունն ու կամքը։ թե էս երեք լարերը որտեղ են հանդիպում ու դառնում կոճակ, գտեք ինքներդ ձեր համար։ մի մնացեք ձեր նույն, դանդաղ աշխատող համակարգչի ներսում, փոխեք ձեզ ամեն օրվա հետ ու ամեն հաջորդ օրվա համար։ նոր կյանք մի սկսեք, շարունակեք ձեր միակ կյանքը՝ ամեն օր նորովի փոխելով ձեր ներքին ու արտաքին ես֊ը։ ու նա մի օր կշրջվի ու կասի՝ 

շնորհակալություն, ձեր համակարգիչը թարմացվել է, շարունակեք օգտագործել այն առանց խնդիրների։

տենց բաներ․․․․ 

2.8.21

Ամերիկանոն սա՞ռը, թե՞ տաք

հեյ

մեր կյանքը մի մեծ պատմությունա, մի քանի թերթի վրա թե տեղավորենք, մի քանի փոքր գլուխներ կունենա։ մեր ամեն օրը կոֆենա՝ լատտեն ու ամերիկանոն, երաժշտություննա, ֆիլմերն են ու գրքերը, զրույցները, խմելն ու պարելը, պատմությունները՝ ոնց անցավ օրդ-ից մինչև ինչ կլինի 3000-ականներին։ 

քո շուրջը ձևավորվող աշխարհի կերտողն էլ, հորինողն էլ դու ես, քո տեսակը։ եթե ուզենք, կբարդացնենք մեր կյանքը մտքերով, խոսքերով ու կասկածներով։ եթե ուզենք, ավելի թեթև կնայեք ամեն օրվան, հումոր ու ժպիտ կավելացնենք օրվան, սեր ու դրական էներգիա կխառնենք էդ առավոտյան սուրճին։ դժվարությունների մեջտեղում միշտ էլ ճանապարհ կա։ չքաղականացնենք, բայց միշտ կա մի երրորդ ճանապարհ։ 

ու էսպիսի դրական մտքերով ու խառը մտքերով ապրում ենք մեր կյանքը Երևանում, մի յուրօրինակ քաղաքում․ էսպիսի բազմազանություն կերազեր Նյու Յորքը։ 

մի քանի օր առաջ մի տեղ նստած ենք ընտանիքով, ու ես դուրս եմ գալիս լվացարան։ լվացարանում մարդ/իկ կա/ն ու դուռը փակ էր, դե սպասում եմ։ երկար եմ սպասում։ էնտեղից դուրս են գալիս երկու աղջիկ, ժպտում եմ, գնում են։ իրենցից հետո լվացարանում ծուխ կար ու աղբամանում էլ ծխախոտի մնացորդ։ դե ես չեմ զարմանում՝ Հայաստանում աղջիկները գաղտնի պիտի ծխեն, բա իհարկե, ինչ ասես՝ կմտածեն նրանց մասին։ ու էդ մտածելիս չեն ասի՝ ծխելը, օրինակ, առաջացնում է թոքերի քաղցկեղ և/կամ վնաս է հղիության ընթացքում, այլ կասեն՝ հայ աղջկան հարիր չի ծխելը, դա անամոթություն է։ աղջիկները գնացին․․․ արդեն հավաքվում ենք ու պետք է դուրս գանք, երբ ես նորից եմ գնում լվացարան։ ներսում մարդ/իկ կա/ն ու ես սպասում եմ նորից։ գուշակե՞ս, թե՞ ես ասեմ՝ ովքեր էին ներսում։ այո, նույն աղջիկները։ ու երբ նրանք դուրս եկան, մենք երեքով սկսեցինք շատ բարձր ծիծաղել։ աղջիկներից մեկը՝ 

-քոռանամ ես, ամեն անգամ ծուխը քեզա կպնում, ուզում ե՞ս դուխի տամ։

ես նվազագույնը ապշած էի։

-չէ, շնորհակալություն։

ծիծաղում ենք, աղջիկները գնում են։ ծիծաղի մեջ լարված ու անիմաստ խնդիրներով կյանք եմ տեսնում, ծիծաղի մեջ արհեստական «բարոյականություն» կա, դուխու   օծանելիքի հոտի տակ թաքնված գաղտնի ծխել կա։ էս վերջերս շատ ենք խոսում մեր հասկացած «բարոյականությունից»։ մենք տալիս ենք սահմանումներ, մենք հորինում ենք օրենքներ, որոնք կամ գրվում են, կամ՝ չէ։ էդ օրենքների պարանը փաթաթում ենք դիմացինների պարանոցներին, իսկ նրանք թաքուն ծխում են ու չեն մոռանում հետո օծանելիք օգտագործել։ 

իսկ ավելի հեշտ չէր լինի՞․․․․

ու տենց․․․






20.7.21

թե ինչու եմ միշտ ականջակալներով

հեյ
էսօր մի քանի անգամ ասել եմ՝ ատում եմ հայերին․․․․

ես սիրում եմ Երևանը ու մի քանի անգամ ավելի շատ սիրում եմ Հայաստանը։  չեմ սիրում էն մարդկանց, որ աղտոտում են մեր կյանքը՝ բոլոր ոլորտներում։ 

օրը սկսվեց նրանով, որ աղջիկներից մեկը պատմեց, որ ՎՏԲ բանկում հղի կինը մոտ քառասուն րոպե ոտքի վրա մնացելա հերթի մեջ ու ոչ մեկի մտքով չի անցել, որ կարելի է նրան նստելու տեղ ու ջուր առաջարկել, էլ ուր մնաց հատուկ հերթ սահմանեին ու արագ սպասարկեին։ 

ատում եմ հայերին․․․․

Գոգի հետ Կասկադում քայլելիս տեսանք, թե ոնց են մի քանի վայրկյան  սպասելու պատճառով մեքենաները իրար ահավոր, անտանելի բարձր ազդանշաններ տալիս ու լսեցինք հայհոյանք՝ կենտրոնում, հայերեն, հայից, հայերին․․․

ատում եմ հայերին․․․․

Մետը պատմում ա, որ երեկ ամբողջ գիշեր պատուհանի տակ անտանելի բարձր երաժշտությունա միացրած եղել, ահավոր բարձր խոսել են մինչև ժամը երկուսը ու դա հաստատ խանգարելա շենքի բոլոր բնակիչներին։ 

ատում եմ հայերին․․․․

ընկերներիցս մեկը հազար ու մի ուղիներա ման գալիս երկրից գնալու համար, քանի որ նրան պարզապես պետքա, որ ամեն քայլափոխին չհարցնեն անձնական կյանքից, աշխատավարձից, քայլելու, նստելու ձևից ու միշտ հետաքրքրվեն, թե ուրա գնում։ 

ատում եմ հայերին․․․․

հենց հիմա մեր պատուհանի տակ էլի գոռգոռոցներ են, քանի որ վթարա եղել, ու վարորդներից մեկը կինա։ նրա ձայնը դեռ իմ ականջներումա, նրա ասած հիմար հայհոյանքները դեռ հիշում եմ․․․ 

ատում եմ հայերին․․․․

ավտոբուսի մեջ կողքիս նստած կինը ուղղակի մուննաթեց։ կարող էր պարզապես ասել՝ կարո՞ղ եմ իջնել։ իսկ նա նախընտրեց մուննաթելը։ ու երբ ծանոթիս հարցրի՝ ինչու՞ մուննաթեց, չէ՞ որ առաջին անգամն էր ասում ու ես նրան արդեն զիջել էի անցնելու տեղ, ծանոթս պատասխանեց՝ դե հայա։ 

ատում եմ հայերին․․․․

միևնույն ժամանակ էս վերոնշյալ «հայերը» իմ շրջապատից չեն։ իմ շրջապատի բոլոր մարդիկ հարգալից են, ժպտում են դիմացինին, գիտեն «կներեք», «շնորհակալություն» բառերը, ու ես սիրում եմ իմ շրջապատի մարդկանց։ նրանք հայերն են,  որոնց շնորհիվ ես Երևանում եմ ու Հայաստանում եմ։

ես դեռ պատկերացնում եմ, թե որքան վատ բառեր ու անհարգալից վերաբերմունք կա օդում, երբ ես իմ ականջակալներով իմ աշխարհն եմ ստեղծում Երևանի փողոցներում ու վայելում եմ ասենք Կասկադի գրկախառնությունները, վայելում եմ տեսածս վառ հայացքները, զբոսաշրջիկների նկարվելը, հետիոտնին զիջող վարորդների քաղաքավարությունը ու վաճառողին լավ օր մաղթող ժպիտները։ 

քաղաքում սեր կա ու չկա։ երկրում հարգանք կա ու չկա։ ու քանի որ էս պահին շատ ջղայն եմ ու հիասթափված, պիտի ասեմ, որ ավելի շատ չկա, քան կա: 

վայելեք ձեր առավոտյան սուրճը, քայլեք մեր քաղաքի սիրուն փողոցներով, զարգացրեք ներքին տուրիզմը ու մի թողեք, որ գոռգոռացող հայհոյանքները փչացնեն ձեր օրն ու տրամադրությունը։ սիրեք իրար։ 

ու տենց․․․ 

2.7.21

նա

դու ես իմ պատճառը 
բոլոր ինչուներիս վերջակետը 
ու անպատճառ 
իմ հարցերը շատ են 

դու ես վաղվա դուռը 
բայց չի փակվում հիմա օրը 
դու կըբացես նոր պատուհան 
ու կըգա լույս իմ նոր օրվան

դու գույներ ես ու շատ
դու սիրում ես նկարելիս 
սև ու սպիտակ 
դու սիրում ես պատմությունները մեր 
թողնել 
կիսատ 

դու նոր նոտաներ ես, հին երգերի 
դու նոր բառարան ես 
ու մտքերի աշխարհ
մեր զրույցը  հավերժ կերկարի

դու կարոտ ես ու հուշ
երեկ էիր ու կաս
գնացել ես, կգաս
ու չի լինի ուշ․․․



14.6.21

հունիս։ երկուշաբթի։ կեսօր։

ես երևի գնամ 
իմը չեղավ մերը․․․

մենք ոչ մի բան ճիշտ չենք անում, ամեն ինչին ծուռ ենք նայում ու նույնիսկ էդ ծուռ նայելու անկյունն ենք սխալ ընտրել։ ոչ մի բան իր տեղում չի։ մի տեսակ թափթփվածա երկուշաբթին։ դարակներում փոշի կա, լվացարանի տակ ամաններ կան ու կոշիկներն էլ միջանցքում են՝ կոշիկների դարակում ինչ ասես կա։ 

մենք ոչ մի բառ ճիշտ չենք ասում։ գնա՝ մնայի փոխարեն, մոռացիր՝ կկարոտեմ-ը մտքում։ փոխում ենք սովորություններ, ինչ-որ հորինած նոր կյանք ենք սկսում՝ սխալ նոր կյանք, որովհետև էդ պարզապես խաբկանքա հոգուդ․ էդ կյանքում դու կաս՝ քո հին բոլոր մտքերով, սխալներով, հիշողություններով, շորերով ու սիրած բաժակներով։ Կյանքը նորը չի, միքիչ մտածելակերպդ ես փոխել․ էն էլ պատկերացում չունեմ՝ ոնց ես հաջողացրել։ 

նկատել ե՞ք՝ ինչքան շատ եմ կիրառում ՝-ը։ ես անընդհատ ինչ-որ բացատրում ու ժխտում եմ։ իսկ դպրոցում ասել են՝ բացատրելիս ու ժխտելիս օգտագործեք ՝։ 

մենք նույնիսկ սխալ ենք ծուլանալիս։ սխալ ենք ծուլանում։ 
մենք սխալվում ենք այլոց սխալները ուղղելիս՝ սխալվում ենք, որ ուղղում ենք։ 
մարդիկ սիրում են անթերին։ չկա։ սիրում ես, դրա համար նա քեզ անթերիա թվում։ մի քանի օր հետո, երբ նոր կյանք ես սկսում, հատ-հատ տեսնում ես բոլոր ու շատ թերությունները, ոնց որ՝ նոր ակնոց պատվիրելու առաջին օրը՝ վայ աչքերիս փայլը հետա եկել։ 

մնացածը լինումա հետո։ մի տեսակ խառը ու խճճված։ էս մտքերի նման։ էս կյանքի նման։ սխալ։ չէ։ սխալ անկյունից։ իրերը միշտ էլ նույնն են։ մենք ենք թարս նայում։ ուղիղ ու քառակուսի աշխարհին։ 


2.6.21

գործից

հեյ

երեկ շատ պարզ հաշվարկներից եկանք էն եզրակացության, որ ապրելու ժամանակ պարզապես չկա։ քո կյանքի մոտավորապես մեկ-երրորդը անցնումա քնած, մեկ-երրորդը՝ աշխատավայրում՝ ութ ժամ էլի միջինում, եթե ինչ-որ մեկի նման freak չեք, որ տասներկու ժամ և ավել աշխատի, մնաց ութ ժամ, որի ընթացքում ուտել-պատրաստել-մաքրել-մի երկու խցանում․․․․ չգիտեմ՝ ումից ենք պարտքով ժամեր վերցնում ու գնում, օրինակ, ընկերների հետ ֆուտբոլ նայելու․․․ 

մի խոսքով․ օրվա արթուն ժամերի մեծ մասը անցնումա աշխատավայրում՝ մարդկանց հետ, որ միգուցե ընտանիքդ չեն, տարածքում, որ միգուցե տունդ չի, բայց ինչ-որ պահից հարազատ ա/են։ ու կարևորա, որ էդ մարդիկ գոնե միքիչ քոնը լինեն։ 


մի ժամանակ, երբ արևմտյան եվրոպայի :D թիմերում էի աշխատում ու ոչ մի կերպ չէի ներգրավվում թիմում, մտածում էի, որ կոլեգաները պարտադիր չի, որ ընկերներդ լինեն․ գործդ արա, գնա տուն։ բայց հայ իրականությունում, դե համենայն դեպս էն իրականությունում, որտեղ ես եմ, լրիվ այլ պատկերա։ 

մենք իրար կյանքով ապրում ենք, իրար դարդ ենք կիսում, օգնում ենք բրեյքափներից օվերքամ լինել   հաղթահարել բաժանումները, ուրախանում ենք իրար հաջողություններով, ոգևորում ենք իրար, իրար համով բաներ ենք բերում, որ տրամադրությունը բարձրանա․․․ լավն ենք․․․ 

էս ամեն ինչի արդյունքում աշխատանքն էլ իրա հունի մեջա, առաջա գնում ու զարգանումա։ օֆիսում միշտ հավես երաժշտություն կա, ու եթե միացրած էլ չի, չաթերում հաստատ ուղարկել ենք իրար։ ամեն օր ժամը 11-ին սեղանին կոֆեներ կան ու քաղցրներ․․․ 

ահավոր տարբեր ենք ու դրանով ավելի հետաքրքիրա էս առօրյան։ մի օր մի բլոգում գրել էի, որ ուզում եմ առավոտյան աչքերս բացել ու սիրով դուրս գալ տնից։ արդեն 5 ամիս սիրով եմ դուրս գալիս աշխատանքի։ ձեզ էլ նույնից։ 

տենց․․․ 

31.5.21

արագ գրեմ֊գնամ

հեյ

մեկը, որ երևի չի ուզում՝ իմանամ՝ ովա, նախորդ գրառմանս տակ գրելա, որ ուզումա, որ հեշտ մարդիկ գան ու բարդ մարդիկ գնան։ ես էլ պատասխանում եմ, որ հա, ուզում եմ, որ քո կյանքում միայն հեշտ մարդիկ լինեն, զի էս կյանքը, որ ով գիտի՝ ինչ֊որ մի հեռու մոլորակցու կամ գալակտիկացու գիտական թեզնա, շատ դժվարա, անտրամաբանական, մեկ֊մեկ սահմռկեցուցիչ (ե՞րբ էիր վերջին անգամ լսել էս բառը)։ 

վաղը փոքրերի օրնա, դե մինչ տասնութ տարեկանների, չէ՞ որ հենց մարդկանց տասնութը լրանումա, իրենք դառնում են չափահաս ու միայն հասուն մտքեր են արտահայտում, միայն ծանրակշիռ արարքներ են իրենց թույլ տալիս, չափում  են յոթ ու կտրում են մի անգամ։ փֆֆֆ․․․․ 

վաղը փոքրերի տոննա ու էսօր ավտոբուսում մի մամա, որ վաղը երեխուն հաստատ տանելուա այգի քաղցր բամբակ ուտելու, խաղալու, նկարելու ա երեխուն ու նկարը տեղադրելուա իրա սոց ցանցի էջում, էդ նույն մաման երեխուն բոլորի մոտ ասաց՝ «ձենդ կտրի, նստի տեղդ, գլուխդ կջարդեմ, հասկացա՞ր ինձ»։ Այնինչ պետք էր երեխային մի քանի տարի կամ ամիս կամ շաբաթ առաջ սովորեցնել՝ ինչպես պետք է (չ)վարվել երթուղայինում։ Այդքանը։ 

վաղը երեխեքի տոննա ու ես տենց մի տեսակ հեչ չէի ուզի, որ վաղը իմ տոնը լիներ։ իրականում էսօր ուզում էի էս թեմայով մեկի հետ խոսել՝ կուզեի՞ր նորից մանուկ լինել։ դե քանի որ ես շատ մեծ եմ ու գործերս շատ են, նույնսիկ չհասցրի միքիչ քայլելու գնալ։ բայց վաղը մի քանի րոպե ժամանակ կտրամադրեմ մեկի հետ խոսելու՝ կուզե՞ր նորից մանուկ լիներ։ ու ես շատ կուզենայի լսել մեկի մանկության մասին։ որովհետև էդտեղիցա սկսել ինքը։ 

ես հազար տեսակ մարդկանց հետ եմ շփվում օրվա ընթացքում՝ նամակագրությամբ, զանգերով, face to face (ինձ սրա հայերենը գրեք էլի, դեմ առ դե՞մ) ու հասկանում եմ, որ նույն տեսակից երկու հատ չկա։ բոլորը ուրույն են, բոլորը ինչքան էլ տարբեր են, էլի տարբերվել են ուզում ու էդտեղից սկսում են մեր բոլոր խնդիրները։ կարևորը՝ չենք ձանձրանում։ ամենքը մի ձևա խաբում, ուրույն ձևա կոտրում, չկրկնվող ստերա ասում ։Դ հետաքրքիրա կյանքը ամեն դեպքում։ ու հետաքրքիր ենք բոլորս։ ու վատն ենք մեր տեսակի մեջ։ ու լավն ենք մեր տեսակից զատ։ 

կարևորը ժպտաք։ հատկապես վաղը։ հատկապես փոքրերին։ վաղը իրանց տոննա։ քո տոնը չի։ դու մեծ ես։ դու հասուն ես։ ու՞ր ես հասել, որ էդքան հասուն ես։ ։Դ 





29.5.21

երևի, երևի․․․ by AnnenMayKantereit

Հեյ,

Մի հատ հավես երգի բառեր եմ բերել քեզ։ 

քո հետ լրջանալը հեշտ ա
ու հեշտա քեզ «չէ» ասելը,
կամ ասելը՝ «ես դեռ պատրաստ չեմ»
դու ինձ ժամանակ ես տալիս։

համովն ես
թե ինչքան սիրուն ես, թե ոնց ես վայելում, 
որ ձռմանը վերջապես ձյուն եկավ, 
դու սիրում ես բոլոր եղանակները։

առավոտները ես չեմ կարող ծիծաղս զսպել 
երբ ինձ պաչիկովդ արթնացնում ես 
ու նոր եմ հասկանում, որ հեշտա քո հետ 
որովհետև քեզ շատ բան պետք չի 
ու դու ինձ ժամանակ ես տալիս։

ու տենց մտածում եմ, որ երևի․․․երևի․․․
սենց մնա միշտ 
ու մտածում եմ տենց, որ երևի․․․երևի․․․
միշտ սենց մնա։ 
հա, հեշտա, հեշտ, հեշտ, հեշտ
հա, հեշտա, հեշտ, հեշտ, հեշտ

էնքան սիրունա 
քեզ նայելը
երբ լողանալու ես գնում, 
հետո գալիս դիմացս կանգնում 
ու ասում՝ «էսօր դժվար օրա լինելու»
ու հարցնում ես՝ 
«ի՞նչ անենք երեկոյան»,
մենք ծիծաղում ենք համբուրվելու կեսից
ու ես նկատում եմ, որ հեշտա, 
որովհետև քեզ շատ բան պետք չի, 
դու էլ ինձ ժամանակ ես տալիս։ 

ու տենց մտածում եմ, որ երևի․․․երևի․․․
սենց մնա միշտ 
ու մտածում եմ տենց, որ երևի․․․երևի․․․
միշտ սենց մնա։ 
հա, հեշտա, հեշտ, հեշտ, հեշտ
հա, հեշտա, հեշտ, հեշտ, հեշտ

որովհետև տեսնում ես այն, ինչ ոչ մեկին ցույց չեմ տալիս 
քեզ պատմում եմ բաներ, որ ինքս ինձ չեմ խոստովանում, 
ու ուզում եմ, որ սենց մնա միշտ
ու կարծում եմ, որ տենց էլ կլինի
երևի, երևի
երևի, երևի
երևի, երևի
երևի, երևի
ու ուզում եմ, որ սենց մնա միշտ
ու կարծում եմ, որ տենց էլ կլինի
երևի, երևի
երևի, երևի
երևի, երևի
երևի, երևի

22.5.21

attention! too much negative ! բացասականի արտահոսք

հեյ

գիտնականները, հատկապես եթե նրանք բրիտանացի են, մի անըստգյուտ անվանում կգտնեին էս վիճակի համար, որը ես նույնիսկ նկարագրել չեմ կարողանում բառերով։ 

փախնելու ու հետ գալու մեջտեղին ի՞նչ են ասում։ գլուխը տարուբերելով «հա» ասելը ո՞նցա կոչվում։ տաք շորեր հագնելով շոգից բողոքելը ինչերենա՞։ ամեն ինչից հրաժարվելով ամեն ինչ երազելը նորա՞, թե՞ միշտա եղել։ 

մեկ֊մեկ մտածում եմ՝ էս մարդիկ մեղավոր չեն ու ափսոսա իրանց ժամանակը քո էսքան անիմաստ տողերը կարդալու համար, բայց հենց հիմա ինչ֊որ մեկի ժամանակը խնայելը ամենավերջին միտքնա, որ հուզումա ինձ։ սա էն հարթակնա, որտեղ ես ես եմ՝ մոտավորապես հարյուրչորս տոկոսով։ 


տագնապ

հույզ

անավարտ մտքեր

բարձիթողի ներս

ռոբոտային կյանք։ ամեն օր նույն ժամին արթնանում֊կոֆե խմում֊գործի գնում֊հետ գալիս կյանք։ ու էս գարնանային ալերգիան։ ու հետո հիշում են։ հիշում են հեռվից։ ու հիշեցնում են։ ինչ֊որ քլիքներով։ էդ պետք չի։ էս պահին ավելի լավա մոռանալ։ ու մոռացնել տալ։ մանավանդ որ էնքան շատ են քլիքով հիշ(վ)ողները։ 

ինչ֊որ բան հանկարծ կորավ։ երևանի փողոցներում քայլելիս կորցրինք մի բան։ երևի մեր բնականն էր։ կամ էլ բնականը մնաց հին ու փոշոտ գրքերում։ իսկականը մնաց դեղին թղթերի վրա։ մենք բոլորս ձև ենք։ 

․․․․․

11.5.21

սրանք անիմաստ մտքեր են, մի խորացիր

հէյ

ես ամեն ինչ սխալ եմ ընկալել։ ես կռվել եմ։ ես պայքարել եմ։ ես չեմ համաձայնել։ 

եթե կյանքում միայն բարի ու դրական օրեր լինեն, ֆիզիկական էդ գոյությունը կձանձրացնի։ իսկ բարդ խնդիրներն էլ հոգնեցնում են, քամում են։ 

մի քանի ամիսներ, վատնած շաբաթներ, որ արդյունքում անիմաստ չեն, ցույց տվեցին, որ պայքարելը միշտ չի նախընտրելի։ թող հոսի․․․ բոլոր զգացումները, որ ապրում են օդում ու մտնում մեր հոգիներ, մեր սիրտ, բնական են ու մարդկային։ բոլոր զգացումներն էլ ապրվելու իրավունք ունեն։ չի կարելի նեղանալ ուղեղից, երբ զգայարաններիդ հրամայումա տխրել, աչքերիդ հրամայումա թրջվել։ 

իսկ գիտեի՞ր, որ բաժանումն էլ շատ սիրուն կարող է լինել։ ու լինում է։ իսկ գիտեի՞ր, որ հաճախ կորցնելը գտնելու ամենասկզիբն ա։ («ամենասկիզբ» բառ չկա, գիտեմ)

իրար հետ չէին համաձայնում քաղաքի անհանգստությունն ու իմ խաղաղ քայլերը։ ուշ գարնանային օդի պարզությունն ու իմ բարդ մտքերը կռվում էին էլի։ իմ ականջներում էն երգերն էին, որ լսվել էին ամենասիրուն ու անկեղծ զրույցին զուգահեռ։ հիշում ե՞ս։

ես ամեն ինչ պայքար եմ հասկացել։ բայց ամեն ինչ պարզապես սիրուն ու ներդաշնակ հոլովակ էր։ ֆիլմից կադր։ չեմ չափազանցնում։ 

հոգ տանելն ու բարությունը էս մոլորակին անհրաժեշտ հատկանիշներ են։ մարդկության պատմության բոլոր խնդիրներն ու կռիվները ծնվել են դրանց արհամարհելու արդյունքում։ իսկ մեզ անիմաստ խնդիրներ պետք չեն։ քո դրականները էն նստարանի նման են՝ ծառի տակ, հով տեղ, երբ շոգից ու քայլքից հոգնած գտնում ա քեզ, կամ դու իրան ու դու մի կողմում դնում ես ուսապարկդ ու մյուս կողմում դու ես տեղավորվում։ հոգ տար։ 

ես ամեն ինչ վերջ եմ հասկացել։ վերջը երբեք չի լինում։ վերջը հորինվածքա։ նույնիսկ իմ՝ ֆիզիկայից բան չհասկացող միտքը գիտի, որ ցանկացած էներգիա մի վիճակից վերածվումա մյուսի։ վերջ չկա, կա փոփոխություն։ սիրելա պետք էդ փոփոխությունները։ 

ամեն ինչի գնահատական մեր ընկալումներիցա, մեր ակնկալածիցա, մեր տեսակից։ 

եթե ես խոսեմ դատարկ սենյակում ու լինեմ խուլ, կասե՞ս, որ իմ բառերը ձայն չեն ունեցել։ դե լսող չի եղել։ 

գիտեմ, որ ցրիվ են մտքերս, գիտեմ, որ խառն են բառերը, ինչ֊որ տեղ անիմաստ են, քանի որ վաղուց չեմ եկել մոտդ պատմելու ու մոռացել եմ, թե ոնց էինք շփվում, բայց ասեմ՝ ավելի անկեղծ հետդ չեմ եղել։ էն բոլոր խնդիրների ու քաոս֊մտքերի կծիկը, որ էնքան էր մեծացել՝ ինձ էլ էր իր մեջ առել, քանդվեց։ քննարկվեց։ պարզվեց։ ու ես դուրս եկա էն կծկված ու մութ պատերից։ 

սիրուն աչքով նայի ամեն ինչին։ ամեն ինչ սիրուն կդառնա։ 
«այո» ասա ամենաբարդ խնդրին։ խնդիրը կդառնա լուծում։
թույլ տուր քեզ տխրել, որովհետև դու բառի ամենավատ իմաստով մարդ ես ու մարդ ես բառի լավագույն իմաստով։ 
մի պայքարիր ամեն ինչի դեմ, որովհետև ինքդ քո դեմ ես պայքարելու ի վերջո։
հանգիստ ու ներդաշնակ եղիր ու քիչ շարժիր օդի փոշեհատիկները։ էդպես ավելի պարզ կերևա ապագան։

ներսից կարմիր ու դրսից կապույտ ակնոցի ապակիներից նայում եմ քեզ ու ասում եմ՝ ժպտա, որովհետև ամեն ինչ շատ լավ ա։ 

հոգ տար ՔՈ մասին․․․


8.3.21

ինչ տարբերություն, թե ով դուռը կբացի

հեյ

երեկ օֆիսում թեման ֆեմինիզմն էր (դե երեկ որտեղ չէր թեման ֆեմինիզմը)։ ու պարզվեց, որ հա, ես էդքան էլ ֆեմինիստ չեմ։ եթե ուզեք՝ ընդհանրապես ֆեմինիստ չեմ։ 
սիրում եմ էս
անկյունը արդեն


եթե ֆեմինիզմը պետք է արտահայտվի ինձ համար դուռ բացելով, երթուղայինում տեղ զիջելով կամ ծանր իրերը ինձ համար տեղափոխելով, ոչ շնորհակալություն։ ինձ հաճելի չէ, երբ կարծում են, թե ես ակնկալում եմ ծաղիկներ ինչ֊որ տոնի ժամանակ ու ինչ֊որ տեղ նույնիսկ պարտավորված ինձ նվիրում են էդ ծաղիկները ու անունը դնում՝ ֆեմինիստ ենք, կնոջը հարգում ենք։ ու էստեղ մի պահ նույնիսկ մոռանանք, որ էդ ինձ նվիրած ծաղիկը  շատ ավելի երկար կյանք կունենար, եթե չպոկեին արմատից, չփաթեթավորեին շխշխկան թղթերով ու թերթերով ու չկապեին գունավոր թելերով։ 

եթե ֆեմինիզմը տարին մի անգամ կնոջը մի տեղ հրավիրելն է, ու էդ մի ամիսը անընդհատ հումորներ անելը՝ դե էդ մի ամիսնա, քեզ լավ զգա, ոչ շնորհակալություն։ 

կինը, նախ և առաջ, սեռից ու իգականից վեր, մարդ է։ ու նրան հարգելը չպետք է դրսևորվի «թույլ սեռ» համարելով։ պետք է հարգել կնոջը, որվհետև ինքն էլ ունի զգացմունք, ունի պահանջներ, կարիքներ, իրավունքներ ու ընդհանրապես, եթե մանկուց դաստիարակվել ես այնպես, որ հարգում ես, ուրեմն պետք է հարգել կնոջը։ նույն կերպ պետք է հարգել բոլորին՝ մեծին֊փոքրին, տղամարդուն֊փոքրիկ տղային։ 

երբ առավոտյան կինը ստանում է ծաղիկներ ու հետո միայնակ հոգ տանում ամբողջ ընտանիքի մասին, գնումներն անում, պատրաստում, մաքրում, խնդրում եմ․․․․երբ կինը տոնական օրերին ստանում է զարդեր ու չտոնական օրերին նրան արգելում են օր․՝ ինչ֊որ տեղ գնալ, ինչ֊որ հագուստ հագնել, ինչ֊որ բան գնել, ձեզ պահեք էդ զարդը։ երբ կնոջ համար աշխատանքի գնալիս բացում են դուռը, բայց նա նույն աշխատաժամանակի համար ավելի քիչ է վարձատրվում, քան նույն աշխատանքը կատարող տղամարդը, ինչ տարբերություն, թե ով բացեց դուռը։ 

ախպոր պես խնդրում եմ մի գտեք մանրուքներ, որ ձեզ կկոչեն ֆեմինիստ, եթե չեք գտել արմատը ու չեք աշխատում հենց հիմնային խնդիրների վրա։ եթե ֆեմինիստ եք, երեկոյան առաջարկեք կնոջը տեղավորել սպասքը, երեխային քնեցնել, թույլ տվեք, որ ինքնարտահայտվի, աշխատելու հնարավորություն ստեղծեք կամ գոնե մի խանգարեք նրան ստեղծել էդ հնարավորությունը, որ ստիպված չլինի մնալ տանը ու դառալ ծաղիկ֊զարդ֊դուռ բացել պահանջող ու ակնկալող էակ։ 

կանանցից էլ պահանջվում է սեփական արժեքը դուռ բացել֊փակելուն չհասցնել։ դուք «թույլ էակ» չեք, օկ՞։

օկ, իրար պետք է վերջում ճիշտ հասկանալ, երբ վերոնշյալ բոլոր կետերը կան, դուռը բացելը շատերի համար ինչ֊խոսք, հաճելի է։ նույնիսկ ինձ համար (օկ֊հոգոց)։ բայց երբեք չի կարելի թույլ տալ, որ դրանք փոխարինելու գան կնոջն իսկապես հարգելու ձևերին ու կանոններին։ 

հավասարություն ու ազատություն։ 
թե չէ ֆեմինիզմ․․․սեքսիզմ․․․ առանց ֊իզմերի, բնական ու սովորական կյանք։ 

լավ ես, չէ՞ ։ ։Դ 


28.2.21

վերնագիրը մոռացա

հեյ

եթե  կարդում ես օրագիրս, կներես, սա կրկնողություն պետք է լինի քո համար, առաջ անցիր, եթե ոչ՝ որոշել եմ քեզ մի լավ բան պատմել մեր օրերի մասին։ ո՞նց ես։ կարոտել էի։ վաղուց չենք խոսել։ մեկ֊մեկ գրի՝ սպասում եմ միշտ։ 

շնորհակալ նկարողին

երեկ փողոցն էի ուզում անցնել, երբ տեսա, որ կանգնած եմ Հենրիկ Էդոյանի կողքին։ ժամանակակից բանաստեղծա։ Հետաքրքիր գրողա։ ժպտացի ու բարևեցի։ հարցրեց՝ ոնց եմ։ ես էլ իրեն հիշեցրի, որ երկու տարի առաջ հանդիպել ենք Աթենքի օդանավակայանում։ ուրախացա, քանի որ հիշեց ու հարցրեց՝ Գերմանիայից արդեն վերջնականապես եկա՞ր, աշխատում ե՞ս։ դե ես էլ պատմեցի իմ գործի մասին․․․հարցրեց, թե աշխատանքս դուրս գալիս է ու խնդրեց՝ անունս հիշեցնեմ։

չեմ համեմատում, կամ էլ հա, համեմատում եմ։ ես պատկերացնում եմ, ու կարծում եմ՝ սխալ չեմ, որ հին ժամանակներում, երբ Թումանյանը, Շիրազը, Սահյանը, Իսահակյանը փողոցում քայլելիս են եղել, բոլորը նրանց ճանաչել են, բարևել են ու կարևորել են։ հիմա, երևի տեղեկատվության բազմազանությունից, հսկայական ծավալից, կամ արդեն չգիտեմ՝ հազար պատճառներ կլինեն,ժամանակակից գրողները չեն նկատվում, կամ նկատվում են շատ քչերի կողմից։

ես չեմ բարևում մենակ բարևելու համար։ ինձ իսկապես հետաքրքիր է էդ մարդու հետ զրուցել։ բայց նաև զգում եմ՝ ոնց է զարմանում֊ուրախանում, որ այո, ճանաչում են։ հարցրի՝ նոր գրքերի սպասե՞նք, լա՞վ են գրվածքները։ բազմանշանակ ժպտալով՝ գլխով հա֊ի նշան արեց։ երևի սպասենք էլի։

Աթենքի օդանավակայանում անտանելի մեծ ու անկանոն հերթ էր, իսկ թռիչքս 15 րոպեից էր։ ես պանիկել էի, քանի որ նախորդ օրն էլ թռիչքից ուշացել էի ու մի գիշեր անիմաստ մնացել էի Ֆրանկֆուրտի օդանավակայանում։ մինչև հերթս գար, նկատեցի, որ Էդոյանն էլ հանգիստ սպասում է իր հերթին։ սիրտս տեղն ընկավ։ դե հաստատ գիտեի՝ Երևան պիտի գնա։ եթե ինքը անհանգիստ չի, ես էլ անհանգիստ չպետք է լինեմ։ մոտեցա էլի, բարևեցի։ ու մինչև Երևան զրուցեցինք։ ես շատ կարոտած էի վերադառնում ու հաճելի էր հենց Էդոյանի հետ զրուցելով Հայաստան գալը։

տենց․․․

7.2.21

գտել եմ

հեյ
հա, գուշակեցիք․․․
Բեհէզի պիջակն եմ ցուցադրում
Վանաձորի մայթերը լայն են․․․բալկոնները պատշգամբները սիրուն են․․․«առաջ տված» չեն․․․․ ես չեմ ուզում ասել՝ քաղաք։ աշխարհում շատ քաղաքներ կան, իսկ Վանաձորը հարազատ անկյունա, նույնիսկ էն դեպքում, երբ առաջին անգամ ես եղել ու մնացել ես քսանչորս ժամից միքիչ քիչ։ բայց հասցրել ես քեզ էնքան ազատ զգալ, որ համարել ես քոնը։

 մի վահանակի վրա կարդացի՝ Վանաձոր՝ հնարավորությունների քաղաք։  հա՛, հնարավոր է գտնել մենակություն, ազատություն, ժամանակ․․․․տարածություն։ քայլել, վազել, կանչել, ու զգալ՝ ինչքան ուզես։ 

երևանում ձեռքերը գրպանները դրած գլուխը կախ քայլելու հականիշն էր Վանաձորը։ 

էնքան գույն կա, էնքան բնություն կա, էնքան սեր կա․․․

մենք վազեցինք փողոցներում, մենք աստիճաններով բարձրացանք ու վերևից նայեցինք Վանձորին, իսկ Վանաձորը ամբողջ ընթացքում մեզ էր նայում՝ էս ո՞վ են էս խենթերը։ 

էս էլ մեր քսանչորսից միքիչ քիչ ժամը՝ 




Վանաձորը շատ հարմարա հեծանիվների համար




իսկ կատուները քեզ լեզու կհանեն

գնա էստեղ՝ իմ ամենասիրած տեղը Վանաձորում,
 եթե քամի բռնել ես ուզում


մի Կերպ֊Արվեստ֊ում ենք 






Մետաքսին առանց հարցնելու հրապարակում եմ 
սիրուն պատշգամբները 
© Metaksya Matevosyan



եթե ինչ՝ կներես․․․ ։Ճ 

Մասկը էնտեղ չէր բայց․․․ 


ես ժամերով կմնայի էստեղ․․․սառած լճի ափին, 
Վանաձորում


գնացեք #Վանաձոր ու ամբողջ ճանապարհին Լավ էլի  լսեք։ 
 


5.2.21

չվեր(ն)ագրել

քեզ դուր չէր գալիս, որ թանաքը առանց քեզ հարցնելու ու հետդ քննարկելու մի նշան էր թողել ձախ թևիս ու դու չէիր սիրում, որ ականջիս անիմաստ երկաթի կտոր եմ կպցրել։ 
է․․դե․

էդ մեզ չէր խանգարում, որ ժամերով խոսեինք էն մնացած բաների մասին, որ էլի քեզ դուր չէին գալիս, բայց որ ուզում էիր փոխել ու ուզում էինք փոխել․․․ 

է․․․դե լավ էլի․․․

մեր ոչ մի տրամադրություն մեզ չէր խանգարում, որ ամեն խոսակցություն սկսեինք՝ «ընգերս ինչ կա»֊ով․

լավ էլի․․․ էլ ոչ մեկ ինձ չի ասում՝ ընգերս։ դե ես էլ ոչ մեկի ընգերը չեղա։ 

ու երբ լուսածագն էինք դիմավորում քարահունջի քարերի մեջ, ու երբ վերջին կաթիլ էներգիայով հասնում էինք Սպիտակավոր ու երբ կիթառդ էիր նվագում ու երբ խնդիրներ էինք լուծում, քննարկում/քննադատում էինք․․․ես ինչ իմանայի, որ հիշելուց տխրելու եմ․․․

դու էլ չգիտեիր, կամ էլ գիտեիր ու ոնց չէիր ասում, որ քեզ դուր չի գալիս, որ թանաքը ձախ թևիս․․․ էդպես էլ չէիր ասում, որ կարոտելու եմ։

ուժեղ լինելն ու ուժեղացնելը արդարացնում եմ, բայց ուժեղացնելուդ մեթոդներին դեմ եմ, կներես։

չլինելդ չկա, կներես։ ընդունելը ինձանից չի։ ես չեմ ընդունում։ որովհետև լինելդ պարտադիր էր։ ու հա, պարտադրված։ ոնց դու ես հիմա պարտադրում չլինելդ։ դու մեղավոր չես, կներես․․․ ես եմ նեղացած երևի։ 

ես երբեք չեմ ասել էսքանը, որովհետև մենակ ես չեմ լսում։ բայց էսօր արհամարհում եմ բոլոր լսողներին, որովհետև խոսում ենք ես ու դու։ որովհետև էսօր քո օրնա ու բոլոր օրերի նման են քո օրերը․․․

մենք հարցնում ենք իրար՝ ոնց ես, բայց մենք չենք լսում էլ պատասխան, որովհետև գիտենք, որ էսօր քո օրնա ու էսօր ոնց չենք լինում ուղղակի։ 

ու հա, շնորհավոր ծնունդդ, որովհետև շնորհակալ եմ, որ եղել ես կաս։ ես չեմ ընդունում չլինելդ ու հա, նեղանում եմ քեզանից։ շատ։ 

1.2.21

կորցնենք Facebook֊ը մեր մեջ

հեյ
Մետաքսը ասումա, որ (էս գրելու ընթացքում նորից ճշտում եմ թիվը, քանի որ ես երբ եմ բան հիշում, որ հիմա էլ հիշեմ) ֆեյսբուքը ունի 2մլրդից ավել հետևորդ՝ 2020թ․֊ի տվյալներով։ դե իհարկե, ով չի ցանկանա նման մի հարթակում գովազդ ունենալ, աշխատել, կարծիք արտահայտել ի վերջո՝ կայանալ։ 

ես ատում եմ էդ հարթակը։ կներեք իհարկե ինձ։ ինձ ճանաչողները չեն հավատա էս բառերին, քանի որ գիտեն՝ ինչքան եմ սիրում շփում, մանավանդ՝ երբ կողքդ ոչ մեկ չկա ։Ճ բայց ես արդեն շատ վաղուց ամեն ինչ անում եմ, որ էդ կայքը իմ կյանքի մեջ չլինի։ 

ըքաունթը աշխատանքի համար էս պահին անհրաժեշտ էր։ ես երեկ որոշեցի ապաակտիվացնել, անվերադարձ ջնջել 2012 թ֊ից ստեղծված ըքաունթը ու ստեղծել մի նորը՝ աշխատանքի համար։ 

հենց հաջորդ օրը նստած աշխատում եմ ու ստանում եմ նամակ ֆբ֊ից այն մասին, որ անձը հաստատելու համար պետք է ID-ս մոտեցնեմ վեբ տեսախցկին ու թողնեմ իրենց սկան անել։ ի՞նչ։ ու ես չգիտեմ՝ քանի հոգի արել են դա, չգիտեմ՝ քանի հոգի էլ ինչ անձնական տվյալներ են հաղորդել Մարկենց․․․ 

ես միգուցե շատ կողմնակալ եմ խոսում․․․․ չգիտեմ է (:  

լավ մնացեք․․․ լայվ մի մնացեք․․․․ 

31.1.21

ինչ սովորեցի երկրորդ կուրսում ամբողջ կյանքի համար

հեյ


երկրորդ կուրսում ունեինք մի դասընթաց ու դասախոս, ում ոչ միայն հարգում էինք, այլ պարզապես սարսափում իրենից։ ։Դ երկրորդ կուրսում։ վախենալ։ դասախոսից։ ․․․․ մի խոսքով։ 

պարզից էլ պարզ է, որ դասերին միշտ ներկա էինք ու միշտ պատրաստ։ պարզից էլ պարզ է, որ Անժելայի հետ պիտի անքուն գիշերներով պարապեինք, նույնիսկ սկայպով զանգում էինք իրար ու պատմում իրար քննության թեմաները։ 
selfie with our office-cat ^^^


քննությունից առաջ մի լավ պատրաստվեցինք ու նոր ներս մտանք։ գրավոր էր։ հենց ստացանք հարցաշարերը ու նայեցինք իրար, հասկացանք՝ ոչ մի բան չգիտենք, առնվազն չենք հիշում։ մի պահ ուղեղս կախել էր անտանելի շփոթվել էի ու չգիտեի՝ ինչերեն եմ կարդում հարցերը։ հետո հասկացա՝ անգլերեն էր, նախորդ մի քանի օրերին հազար անգամ կարդացած թեմաներ են, հավաքվեցի ու գրեցի։ բայց համոզված էինք ես էլ, Անժն էլ, որ հազիվ թե մի 70 ստանանք։ 

պատասխաններն եկան չափազանց ուշ՝ մոտ երկու ամիս անց։ ու պարզվեց երկուսս էլ 90-ից բարձր ենք ստացել՝ գերազանց։ երջանիկ էինք ու միաժամանակ ապուշ էինք կտրել՝ ինչի՞ էինք էդքան տառապում։ 

հետո եկավ բանավոր քննության օրը, ու մենք էլի սպասեցինք՝ վերջում մտնենք, քանի որ դուխներս համարձակություն չունեինք։ էլ տեղ չկար սպասելու, մտա։ պատասխանեցի։ թեորիան շատ լավ գիտեի ու նույնիսկ օրինակներ ունեի պատրաստած։ Սողիկյանը հարցրեց մի բառի թարգմանություն։ չիմացա։ 

քանի որ դու թարգմանիչ ես դառնալու, ցանկացած անծանոթ բառ տեսնելիս պետք է քեզ մոտ էդ բառը թարգմանելու ցանկություն առաջանա։ դու պատասխանեցիր 100-ի, բայց 100 չես ստանա, կստանաս 92։ 

էս պատմությունը էսօր հիշեցի էն պատճառով, որ խոսքի մեջ ուղղակի լսվեց բառ ու ես միանգամից անցա դրա թարգամանությունը, ծագումնաբանությունը ուսումնասիրելու։ ու առանց երկար֊բարակ մտածելու սկսեցի բարձր կարդալ էդ գտածս հոդվածը։ ինձ դուրա գալիս էդ սովորությունը, որն արժեցավ 8 բալ։ 

մի քանի օր առաջ քննարկում էինք, որ մարդիկ առանց մի հատ գուգլելու, առանց կարդալու ասում են՝ ձևը չգիտեմ, արի ինձ օգնիր։ նա ինձ ուղարկեց մի հրաշալի նկար, որ չէ, չեմ հրապարակի։ բայց հենց էդ մասին էր՝ չալարել֊բացել֊կարդալու մասին էր։ 

հիմա կամ տեղեկատվություննա լցվում քեզ վրա առանց քո ցանկության (ասենք երբ ֆեյսբուքով սքրոլ եք անում) մեկ էլ դու էս ընկնում տեղեկատվության հետևից։ հմտություններ են պետք, որ չկորեք․ ոչ տեղեկատվությունը քո մեջ, ոչ դու տեղեկատվության էդ մեծ ալիքների։ 

ես էսօր վերջնականապես ու վերջապես կտրվեցի էդ վատ ալիքներից ու խորհուրդ եմ տալիս բոլորիդ։ 

գրկ 


26.1.21

ինչու գրել

հեյ

մանուկ ժամանակ բոլորս էլ վարդագույն փոքր նոթատետրեր ենք երևի ունեցել, որ փոքրիկ բանալի ուներ։ մեր բոլորի մեծ եղբայրներն էլ փորձել են գրչի ծայրով բացել էդ նոթատետրը, դե արգելված պտուղը օրագիրը քաղցրա։ ու մենք կռվել ենք ու տարել, թաքցրել մեր արևին կարծիքով գաղտնի վայրում՝ ասենք ներքնակի տակ։  

չէ՞

ես գրել եմ դեռ երկրորդ դասարանից։ չէի ասի, թե պատճառը ինքնարտահայտվելու տեղերի քիչ լինելն էր։ թե ոչ մեկ ինձ չլսեր էլ, տատիկս կլսեր։ ասում էր՝ կանգնի աթոռի վրա ու ասենք արտասանի «Դավիթն էլ ահա սարի գագաթին կանգնած՝ գոռում է վիշապի նման․ ով քնած է արթուն կացեք․․․․»։ ես հա, լսվող երեխա էի, բայց նաև գրում էի ու շատ։ ու դա հասավ նրան, որ երբ մի շատ կարևոր  մաս իմ կյանքից մի շրջանով պետք է պակասեր, ես ստեղծեցի էս բլոգը ու սկսեցի պատմել֊հորինել արդեն օնլայն հարթակում։ 


դե մինչ էդ գրում էի սոց կայքերում ու շատ (առիթից օգտվում եմ էս պահին ու տեղեկացնում եմ պաշտոնապես՝ ինձ սոց կայքերում մի գրեք, մի սպասեք, դեռ պահպանված են հաշիվներս, քանի որ դեռ տեղեկատվություն կա, որ պետք է պահպանեմ, ինչի ժամանակը չունեմ, բայց ես հաշիվներիս չեմ հետևում ընդհանրապես, դրա փոխարեն՝ antonianlilit@gmail.com), բայց շատ ավելի հաճելի ա, երբ գրելուդ հարթակը քո սեփականն է ու քո մասին ու քոնը․․․






աշխարհի ամենաերջանիկ օրերից մի օր ստեղծվեց syuneci.am-ը։ աստվածներ․․․օրը չեմ հիշում ։Դ անսպասելի չէր, ես ոչինչ չեմ հիշում։ (:

իսկ ինչու՞ գրել․․․ 

գրելու համար քեզ թեմաներ են պետք, որոնք պետք է պատմություններ դառնան։ էդ պատմութունների համար սկսում ես ուշադրություն դարձնել՝ ինչ է կատարվում շուրջդ, ինչ զրույցներ են խոսվում ու ինչ արարքներ ես տեսնում։ 

գրելու համար քեզ պետք է մտքերդ համակարգել, իսկ դրա համար սկսում ես ուշադրություն դարձնել՝ ինչ ես մտածում, կարևորում ես հոսանքները, որ ուղեղովդ անցնում են, հետևում ես բառերին, արտահայտություններին․․․․ 

գրելիս ստեղծում ես, ստեղծագործում ես, վազվզող մտքերդ աչքերիդ առաջ նյութականանում են, շարվում են էկրանիդ, հասնում են էն մյուսի էկրանին, ժամանակի ու տարածության միջով են անցնում․․․․

գրելը հոբի չի, գրելը ապրելակերպա դառնում, գրելը օգնում ա քեզ ու մենակ չի թողնում, գրելը միշտ քեզ հետա։ եթե նույնիսկ չես ուզում, որ էն մյուսը իմանա, որ դու ես գրել, անանուն գրիր, որովհետև դու ունես դրա իրավունքը ևս։ 

տենց․․․ 

21.1.21

հինգշաբթին չգնահատված օր է

հեյ

դպրոցական տարիներին մասնակցում էինք «Հայ ասպետ»֊ին ու էդ ամբողջ սովորած ու անգիր արած թղթերի արանքից ինձ մնաց միայն հնարավորությունը ճանաչել ու կարդալ Բալզակ, մասնավորապես՝ «Շագրենի կաշին»։ ու հա, անպայման պետք է նշել, որ վերջապես ու վերջնականապես ծանոթացա հայկական ազգային պարին ու դարձրեցի կյանքի մի մաս։ (դրա մասին մի օր անպայման երկար կնստենք, կխոսենք) 

Գրքի հիմնական գիծն էն էր, որ ցանկանալը մեզ ապրեցնում է, իսկ կարողանալը՝ սպանում։ Երբ ավելին ենք ուզում ունենալ, ապրել, գտնել, հաջողել, քան կարող ենք, պակասում ենք․ մենք կյանքից, կյանքը՝ մեզնից։ 

դպրոցական Լիլիթին շատ դժվար էր ու նույնիսկ անհնար չհամաձայնել Բալզակի էս համոզմունքին, մանավանդ, երբ գրքի հերոսը վառ ապացույց էր սրա՝ հազարտոկոսանոց ճիշտ լինելուն։ 
օֆիսի բակի կատուների հետ

հիմա ավելի շատ համաձայն չեմ, քան համաձայն եմ։ ձգտել, ցանկանալ ու ապրել դրանով։ նայել առաջ ու վեր՝ նույնիսկ անհնարինին։ հատկապես մեր ժամանակներում «անհնարին», «անկարելի» բառերը ընդամենը րոպեներ են պահանջում, որպեսզի հականիշներով փոխարինվեն։ 

ցանկանալը հաճախ ապրեցնում է։ ցանկանալուն պետք է ավելացնել ձգտում, աշխատանք, ջանք ու նվիրվածություն։ 


էսօր, երբ երթուղայինին պետք է թղթադրամ տայի, արդեն մտածում էի՝ ուֆ, ինչու չմանրեցի, հիմա պետք է կանգնեմ, սպասեմ՝ մանր տա, մի բան էլ մունաթ դժգոհ հայացքով նայի վարորդը։ երբ թղթադրամը մեկնեցի, պարզվեց վարորդը արդեն, երևի հայելու միջից, նկատել էր ու նախապես պատրաստել էր մանրադրամները։ ամբողջ ճանապարհին մտածում էի՝ երանի բոլորը իրենց աշխատանքում էդքան ուշադիր, նվիրված լինեին։ 

ցանկացած աշխատանք պահանջում է նվիրվածություն, ժամանակ, զարգացում․․․  ու ոչ մի ցանկություն չի սպանի, այլ ավելի իմաստալից կապրեցնի։


տենց․․․ 




18.1.21

թող գնա/թող, գնա․․․

հեյ

էսօր առավոտյան զբոսանքի ժամանակ Արմինի հետ քննարկում էինք, թե ինչքան գոհ ենք, որ այս կամ այն մարդը գնաց։ մեր կյանքից։ ու էդ մարդիկ քիչ չեն (հատկապես իմ կյանքում)։ երևի պատճառներից ամենագլխավորը ես եմ՝ թողնելու հատկությունս, մեկ էլ երևի էդքան էլ մնալու համար տրամադրող մարդ չեմ (ով գիտի)։ ինչևէ` փորձը ցույց է տալիս, որ նրանց գնալը լավագույն որոշումն էր, նույնիսկ գալուց շատ ավելի ճիշտ որոշում։ 
զգուշացեք կատուներից
ինչ֊որ տեղ Գերմանիայում


կյանքեր չկան, որ չունենան գնացողներ, որովհետև կյանքը Աբովյան փողոցը չի՝ երկկողմանիա։ ու թե գալիս են՝ ուզենք թե չուզենք, նաև գնում են՝ ուզենք թե չուզենք։ հարկավոր է հասկանալ, որ բոլոր գնացողներին պարզապես ձեռքով հաջող անել է պետք։ ու երբեք պետք չի պահել գնացողին։ չի կարելի համոզել՝ մնալ։ կորցնելու ցավը, իսկապես, որքան էլ անտանելի դժվար է, դիմանալ հանարավոր է հաստատ․ հիշենք, որ հոմո սափիենսը գոյատևել և հասել է 21֊րդ դար ու բլոգում է միայն «հարմարվողականություն» կոչվող հատկության շնորհիվ։ 

թող գնա․․․ 

եթե տխրելու եք,
 սիրուն տեղեր գտեք տխրելու

 երեկոյան էլ թութում, երբ քննարկում էինք մեր կյանքի անտանելի մարդկանց, որոնք սովորական օրը փչացնելու մեծ վարպետներ են, Նորայրը խորհուրդ տվեց պարզապես հանել իրենց կյանքից ու հեռու մնալ։ այսինքն՝ գնալ։ 

թող, գնա․․․ 

մարդկային հարաբերությունները անվերջ ուսումնասիրելու, խորը, բարդ, բայց և միաժամանակ անտանելի պարզ թեմա կարող է լինել։ բարդ հարց՝ պարզ պատասխան։ չսեփականաշնորհել մարդկանց մեր մտքում, լինել ինքնաբավ ու ինքնահաստատված ու հարգել։ պարզապես հարգեք դիմացինի ու ձեր ցանկացած որոշում՝ գնալ֊մնալու, թողնել֊տանելու։ մի բարդացրեք կյանքը, մանավանդ 2020 թվականը տեսնելուց հետո։ 

տենց․․․

17.1.21

space: տարածք թե տիեզերք

հեյ

այստեղ արդեն պատմել եմ յոգայի՝ իմ կյանքում ունեցած կարևորության, առաջնային լինելու ու դերի մասին։ յոգայի և մեդիտացիայի ընթացքում ու շնրոհիվ  ոչ միայն կարողանում եմ կենտրոնանալ մտքերիս վրա, գտնել լուծումներ խնդիրներիս, այլ նաև նոր մտքեր են ծնվում, նոր թեմաներ են առաջ գալիս ուսումնասիրելու ու գրելու համար։ 

որոշեցի տարին սկսել ամբողջական, համակարգված մի շարքով, որի ամեն օրը մի խորագիր ունի։ թութում գրում եմ ամեն օրվա խորագիրն ու մեկ֊մեկ էլ կիսվում եմ փոքրիկ հաջողություններով։ ու իսկապես ուրախանում եմ, որ թութեցիները հետաքրքրվում են (I could sound biased բայց թութը էն քիչ տեղերիցա, որ գրում ես ոչ թե ձևական, այլ քննարկելու համար ու մարդիկ միշտ խոսում են քեզ հետ, միշտ ունեն պատմություններ, հարցեր)։ երեկվա խորագիրն էր՝ space
էկրանահան թութից 

գորգի վրա ու շատ ավելի կարևոր է՝ գորգից դուրս պետք է ունենալ տարածք։ զբաղեցնել այնքան, որ քեզ ազատ զգաս, որ բավականեցնի քեզ, բայց ձգտել չպակասեցնել կողքինների անձնական տարածքը։ մեզ մոտ անձնական կյանքը/տարածքը վերջին պլաններում են մնացել։ և սա ոչ միայն գաղտնիքներ ունենալու իրավունքի մասով եմ ասում, այլ հենց՝ սեփական տարածք ներս չթողնելու։ ասենք՝ սենյակ կամ դարակ կամ հեռախոս կամ համակարգիչ։ 

էլ չեմ ասում՝ ինչքան անսովոր ու զարմացած են նայում, երբ ուղղակի չես ցանկանում պատասխանել անձնական հարցերին՝ աշխատանքի, աշխատավարձի, չ/ամուսնանալու և այլն։ կարող են նունիսկ հարցնել՝ երբ և ուր և ում հետ ես գնում։

խանութներում, հատկապես դեղատներում, հազվադեպ են լինում դեպքեր, երբ հերթի մեջ կանգնած անձը առանց իմ զգուշացման է անհրաժեշտ հեռավորությունը պահպանում։ 

ինձ որակեցին տարածքում չապրած՝ Հայաստանի հայ չե՞ս։ զուտ նրա համար, որ հարցեր կան, որոնց պատասխանել չեմ ուզում։ կարծում եմ՝ պետք է պարզապես պահանջել պահել սոցիալական հեռավորությունը անկախ քովիդից ու այլ վարակներից։ մեր հարմարվողականությունը դրական արդյունքների չի հանգեցնի։ դիմացինին «բա երբ ես երեխաներ ունենալու» հարցնելը չպետք է սովորական լինի։ «ոչ» ասելը, չպատասխանելը ավելի շատ անշնորհք չէ, քան է։ պետք չէ կուլ գնալ քաղաքավարությանը։ սովորեցրեք մարդկանց չլինել անքաղաքավարի։ ստիպված ու չուզելով մի ապրեք։ 

տենց․․․

14.1.21

իսկ ինչու յոգա

հեյ

երկու հազար քսանը հեչ լավ տարի չէր․ սա բոլորի կողմից ընդունելի փաստ է կարծում եմ։ բայց դե իմ կյանքում մի քանի դրական փոփոխություններ եղան, որոնց չեմ ուզում ուրանալ։ ու կասեմ, որ ամենավատ ու ամենասխալ պահին մի փոքր դրական այնուամենայնիվ լինումա ու երևի դրա շնորհիվ ենք շարունակում ապրել, գրել, բլոգել, կարոտել և այլն․․․ 

քովիդը փակել էր բոլորիս դռները ու թողել փակ դռների հետևում։ ես նույնիսկ Հայաստանում չէի։ Ռումմեյթս, ում անտանելի կարոտել եմ․․․․գրկ․․․․առողջապահական ոլորտից էր ու անկախ ստեղծված իրավիճակից, աշխատում էր։ ես տանն էի։ մենակ էի։ կարոտում էի։ մի խոսքով․․․ 


պարզապես նվիրիր քեզ 
էդ րոպեները


ինձ ճանաչողները գիտեն, (հիմա դու էլ կիմանաս) որ ցանկացած հարցի դեպքում առաջինը գուգլին եմ դիմում։ չնայած որ հա, ինչքան մենք ենք գուգլին հարցեր տալիս, էդքան ինքնա մեզանից ինֆո տանում․․․  էդ օրն էլ բացառություն չէր։ գուգլեցի՝ ինչ անել, երբ մենակ ես։ դե գուգլի ֆանտազիան գիտեք․ ամեն ինչ առաջարկեց նկարելուց մինչև պատրաստել ու զբոսնել, նվագելուց մինչև մատնահարդարում։ ոչ մեկի հավեսը չունեի, իսկապես ֆիզիկական մենակությունը երկրորդ պլան էր անցել ու հոգու մենակությունն էր արդեն սենյակում տարածվել։ 

հասկացա, որ ներսս մի տեսակ եթերային ու անսովոր ապրումների կարոտա մնացել ու հիշեցի, որ արդեն մի քանի տարի կլինի՝ ուզում եմ յոգա անել և անընդհատ հետաձգում եմ։ 

յութուբեցի (եթե կա գուգլել, ինչու չկա յութուբել) յոգա մենակության համար ու որոնման հենց առաջին արդյունքը սա էր։ ահա այսպես ես ծանոթացա փոքրիկ իշխանի  Էդրիընի հետ։ 

ծառի դիրքի փորձ

էս բարի էակը մի հրաշք համայնք՝ քըմյունիթի, ունի։ ամբողջ աշխարհի «մենակների» համար հոլովակներ է պատրաստում, որպեսզի հնարավորութուն ունենաս ասենք տանը, քո սենյակում փռել քո գորգը ու սկսել օրը խորը շունչ քաշելով, սեր շնչելով ու սեր արտաշնչելով։ ու ամեն անգամ, երբ ասում ա՝ պատկերացրու էն մարդուն, որ հիմա կուզենար զգալ այդ սերը, դու հասկանում ես, որ չէ, մենակ չես։ ու ոչինչ, որ մենակ զգալնա ստիպել քեզ գնալ դեպի յոգայի աշխարհ։ Էդրիընը շատ համով հումոր ունի ու օրդ ժպիտովա սկսում, ինքը քեզ հասկանումա՝ ինչ էլ լինի։ 

արի ականջիդ մի բան էլ ասեմ՝ ինքը ունի յոգա խումհարի (hangover) համար։ fun fact: ինչքան շատ սիրես յոգան, էնքան քիչ կսիրես խմիչքը։ 

տենց․․․ 




11.1.21

երկուշաբթի և ապա Linux

հեյ

մենք սովոր ենք, որ երկուշաբթիները պետք է լինեն տխուր, դժվար, չանցնող, ֆեյլերի ձախողումների հաջորդականություն, սակայն արի ու տես, որ շատ էլ հնարավոր է ունենալ մի հրաշալի երկուշաբթի։ էնքան հրաշալի, որ ցանկանալ հասնել տուն ու անկախ ժամից ու կոկորդի ցավից բլոգել էդ մասին։ 

նախ պետք է ասել, որ կատարյալ առավոտը սկսում է հոբիով ու դառը կօֆե֊ով։ ու էսօր իմ առավոտը այո կատարյալ էր։ Յոգա, կոֆե, ու նաև էնքան շուտ էի արթնացել, որ հասցրինք Մետաքսի հետ մի լավ զրուցել բամբասել և նոր ապա գնացի աշխատանքի։ 
(մի օր երկար կպատմեմ էն հրաշք թիմի մասին, որոնց հետ օրը անցնումա ակնթարթի նման, առանց պաթոսի ու չափազանցնելու)

և օրվա կարևոր իրադարձությունը՝ ես անցա լինուքսի։ 
էսպիսի փոքր  ու ժպտացնող
բաներ կգտնեք միայն
Երևանում


մի քանի օր առաջ հերթական փաստագրականը նայեցինք՝ Revolutionary OS֊ը (խորհուրդ եմ տալիս անպայման դիտել), ու ես վերջնականապես համոզվեցի, որ ուզում եմ Լինուքս օգտագործել։ ընտրեցինք դիզայն՝ Elementary. դե նրա համար, որ նախ՝ սկիզբնա ու պետք է դեռ ծանոթանալ, սովորել, ապա ավելի թեթևա, քան ինձ ավելի շատ դուր եկած թզուկը։ 

իրականում դեռ մի քանի ժամ է, ինչ աշխատում եմ նոր համակարգով, բայց տպավորություն կա, թե նոր աշխարհ եմ բացահայտել, հայտնաբերել ու հա, երջանիկ եմ։ 

կներես, եթե վերնագիրը կարդալիս մտածեցիր էստեղ tech վերլուծություն կկարդաս ու հիասթափվեցիր, քանի որ սա ընդամենը ուրախությունը կիսելու ու շնորհակալ լինելու բլոգ էր։ 

խոստանում եմ՝ մնացած բացահայտումներիս մասին անպայման գրել․․․ 

մերսի քեզ շատ (: իմ կյանքի ամենասիրուն երկուշաբթին էր։ 

֊ինչի՞ վանէ
֊իմ սիրած անունն ա․․․
֊աղջկադ անունը կդնե՞ս
֊չէ, կարգիչիս անունն եմ դրել։ 

#զրույց

տենց․․․ 

շատ երևանյան

հէյ լավ կքնես, քանի որ երկար օրա լինելու.... այո, երկար, խառը, իրադարձաշատ ու անհոսանք կենտրոնի օր էր։ ու ուսանողական տարինրից մնացած սովորո...